Kata
De kanji (het Japanse teken) voor kata betekent letterlijk vorm of model en is opgebouwd uit delen van andere kanji. Het teken linksboven komt uit de kanji "katachi" die letterlijk ook vorm betekent. De twee penseelstreken rechtsboven is een onderdeel van de kanji "kai" die staat voor knippen, snoeien en oogsten staat. Het onderste deel is de kanji "tsuchi", ofwel aarde of grond.
Kata
 Katachi |
 Kai |
 Tsuchi |
In het algemeen is kata een patroon van verdediging en aanval dat ofwel alleen ofwel in paren geoefend kan worden.
Het type oefening komt voor in de meeste Japanse gevechtskunsten (b.v. Aikido, Iaido, Judo, Jui Jitsu, Kendo,…) en bestaat ook in andere kunsten zoals
Tae Kwon Do en T'ai Chi Ch'uan, maar daar worden de Koreaanse en Chinese benamingen gebruikt.
Het type en de frequentie variëren per stijl. Zo bestaat in Iaido bijna heel de training uit het inoefenen van kata's met de katana, terwijl in Judo het aandeel van
kata geminimaliseerd wordt. Anderzijds worden in karate de kata's altijd door één persoon uitgevoerd, waar in Jiu Jitsu kata's reeksen van oefeningen met aanvaller en verdediger zijn.
Volgens sommigen bestaat kata uit stereotypische antwoorden op gevechtssituaties en leert de student dus weinig meer dan puur na-apen.
Bovendien zou de leraar kata gebruiken om de studenten het idee te geven dat ze iets leren, als ze eigenlijk gewoon na-apen om toch maar leden in de club te houden.
Dit komt overeen met de commentaar die wel eens gegeven wordt op het systeem met de gekleurde gordels.
De verdedigers van kata leggen vooral de nadruk op het feit dat kata kan vergeleken worden met meditatie: door het eindeloos indrillen van de bewegingen kan je ze
na een tijdje zonder er over hoeven na te denken en dat is precies wat er nodig is in een echte gevechtssituatie.
Daarenboven verhoogt het inoefenen van kata de concentratie, het zelfbewustzijn en de zelfdiscipline.
Verder laat kata ook toe om verschillende technieken en concepten in te studeren.
In karate is kata een manier om informatie over de bewegingen van het lichaam, techniek en concentratie over te brengen, waarbij de te leren info letterlijk in de
bewegingen ligt. Het is ook het logische vervolg op kihon: de technieken die in kihon geleerd worden komen terug en de verwijzingen naar de toepassing ervan worden
sterker benadrukt.
Concreet is kata het gevecht tegen denkbeeldige tegenstanders en bunkai de praktische uitvoering hiervan, met medewerking van een andere karateka.
De meeste kata's bestaan uit 20 tot 70 bewegingen waarvan het begin telkens een verdediging is. Dit komt overeen met de idee achter kata en karate in het algemeen:
je mag nooit zelf en gevecht beginnen en de beste verdediging is het vermijden van een gevecht.
Het is een patroon van aanvallen en afweren in een bepaald ritme (de snelle technieken moeten zo explosief mogelijk uitgevoerd worden), waarbij geprobeerd wordt om de
perfecte vorm te behouden tijdens het stappen en draaien. In de meeste stijlen zijn er vijf basiskata's (pinan, heian), die de studenten de basisstanden en technieken
moeten leren voor ze verder kunnen gaan naar een hogere kata.
Het nut van kata is vooral dat je aandacht leert hebben voor het ritme van een gevecht, balans, coördinatie, ademhaling en concentratie.
Dit alles kan je door oefening altijd verder verfijnen en hiervoor is natuurlijk aandacht voor detail en zelfdiscipline voor nodig.
Verder is het natuurlijk ook een excellente fysieke oefening. Het is ook belangrijk om te onthouden dat, zoals Otsuka al zei, je geen meester in kata wordt door
zo veel mogelijk kata's te kennen: kwaliteit gaat boven kwantiteit.
De ontwikkeling van karate op Okinawa gebeurde voornamelijk op drie locaties: Naha, Shuri en Tomari. Shurite en Tomarite zijn vooral bekend om hun snelle lineaire bewegingen, terwijl Nahate het vooral moet hebben van krachtige torsiebewegingen. De kata's in Wado-ryu komen vooral uit Shurite en Tomarite.
Volgens Otsuka zijn de basiskata's de vijf Pinans, Kushanku, Naihanchi, Seishan en Chinto. De bijkomende kata's zijn dan Bassai, Niseishi, Wanshu, Rohai, Jitte en Jion. Er zou ook een correlatie bestaan tussen de verschillende kata. De vijf Pinans leiden samen tot Kushanku en die vormt dan samen met Naihanchi en Seishan de kata Chinto.
http://www.geocities.com/keikoden/wdrkata.html
| Shurite | Tomarite | Nahate en andere |
|---|---|---|
| 5 Pinans | Chinto | Seishan |
| Naihanchi | Rohai | Niseishi |
| Kushanku | Wanshu | Suparinpei |
| Bassai | ||
| Jitte | ||
| Jion |
Bassai
Deze Shurite kata is afkomstig uit China en betekent "het fort binnendringen" en is vooral gericht op de ontwikkeling van kracht. Hij wordt ook soms Passai genoemd.Chinto
De naam van deze kata komt van de eigennaam van een Chinese officier die het witte kraanvogel kung fu naar Okinawa bracht. Daarop is deze kata ook gebaseerd en het is ook in deze kata dat de sagiashi of kraanvogelstand voor het eerst geïntroduceerd werd. De kata legt de nadruk op stabiliteit en balans, waardoor de beoefenaar tegelijk krachtig en elegant wordt en ontwijkend leert bewegen.Jion
Jion betekent tempelgrond en is genaamd naar de Chinese boeddhistische tempel Jion-Je, waar hij mogelijk ontwikkeld is. Deze kata moet uitgevoerd worden in de geest van de boeddhistische monniken: kalm, sterk en precies.Jitte:
Er wordt gezegd dat iemand die deze kata beheerst de kracht van vijf man heeft, vandaar de naam Jitte die "tien handen" betekent. De kata heeft dezelfde wortels als Jion. Ze hebben beide ook een groot aantal verdedigende technieken en dezelfde uitgangspositie. Het is de enige Wado-ryu kata waar geen kiai in voorkomt.Kuskanku
Deze kata werd oorspronkelijk naar Okinawa gebracht in 1762 door de Chinese militair Kung Shang Kung (wat in Japan Kosokun), naar wie hij ook genoemd werd, en werd dan verder aangepast door verschillende Okinawanese meesters. Hij heeft de reputatie van de moeilijkste kata van alle Okinawanese kata's te zijn en je zou meer dan tien jaar oefening nodig hebben om hem volledig te beheersen. Funakoshi noemde deze kata Kanku Dai. "Kan" betekent "observeren" en "dai" "grote", wat betekent dat er ook een "sho" of kleine versie van is. Hij baseerde deze naam op de eerste beweging van de kata waarbij de omgeving geobserveerd wordt.Naihanchi (of Naifanchi)
Deze kata, afkomstig uit China, is de enige kata die volledig uitgevoerd wordt op één lijn en waarbij bovendien maar één stand gebruikt wordt, naihanchi-dachi genaamd. Deze stand is het fundament van de kata een de bewegingen van het bovenlichaam gebeuren onafhankelijk ervan.Niseishi:
De betekenis van deze kata is 24 stappen, wat verwijst naar de 24 zelfverdedigingsituaties die hij bevat. Het is een oude gewoonte om een kata een getal als naam te geven. Dat getal verwijst dan naar het aantal verdedigingsituaties of het aantal geraakte vitale punten en het is vaak ook een van de mystieke cijfers 13, 24, 56 of 108. De kata wordt in 3 richtingen (de hoeken van een driehoek) uitgevoerd.*Pinan
De pinan kata's (oorspronkelijk Chan-(n)an genaamd) worden bestudeerd in Wado-ryu, Shito-ryu, Shotokan (heian uitgesproken) en Shorin-ryu, met uiteraard bepaalde verschillen per stijl. Ze zijn aan het begin van de 20e eeuw ontwikkeld uit hogere kata, waarschijnlijk door Ing Shu Ho, en illustreren de verschillende principes die samengevoegd worden in Kushanku. In Wado-ryu wordt de tweede kata (nidan) als eerste bestudeerd, wegens de moeilijkheidsgraad en groter aantal bewegingen van de eerste (shodan). De naam Pinan betekent vredige geest.Rohai
Deze kata concentreert zich op ritme in techniek, stabiliteit en nauwkeurigheid. De handbewegingen zijn continu en snel. Rohai betekent "visioen van een witte reiger", maar aan de Japanse naam Meikyo, of geslepen spiegel, hangt een heel verhaal aan vast. De woeste dans uit het volgende verhaal over de zonnegodin Amaterasu zou de kata zijn:
"Op een zekere dag kreeg de zonnegodin Amaterasu O Mikami ruzie met de andere goden. Ze wilde niets meer met hen te maken hebben en sloot zich op in een grot, afgesloten met een enorme zware steen.
Vanaf dat moment is er geen zonlicht meer op aarde en de planten en dieren beginnen te sterven. Hoe de andere goden ook smeekten, Amaterasu kwam niet meer te voorschijn. De goden kwamen bij elkaar om een oplossing te bedenken. Plotseling zegt een sluwe god: 'Amaterasu is een vrouw en alle vrouwen zijn nieuwsgierig. Wanneer we een groot feest voor haar grot aanrichten dan kan het niet anders of ze moet reageren. Misschien kunnen we dan iets doen'. Zo gezegd zo gedaan.
Er werd een enorm feest aangericht met zang en dans. Op het hoogtepunt van het feest klom de sluwe god op een steen en danste, enthousiast aangemoedigd door de anderen, een woeste dans. Amaterasu kon zich niet langer bedwingen en rolde de zware steen een klein beetje opzij om te kijken. Op dat moment hield de sluwe god snel een spiegel voor de opening. Verblind door haar eigen licht liet Amaterasu de steen even los, waarop de andere goden de steen snel weg rolden. Het licht scheen weer over de aarde, het leven was gered."Seishan
Seishan is de oudste nog steeds onderwezen kata en was oorspronkelijk ook de eerste kata die een student moest leren. De nadruk ligt op hand- en voettechnieken en leert hoe je kan binnendringen in de aanval van de tegenstanden om zijn balans te verstoren en tegelijkertijd een sterk fundament ontwikkelen. Seishan kan vertaald worden als wassende maan.Suparimpei
Dit is de kata uit het traditionele Wado-ryu die verloren gegaan is. De naam betekent 108 stappen.Wanshu
Wanshu is de Japanse uitspraak van de naam van de Chinese afgezant Wang Ji, die de kata in 1683 naar Okinawa bracht. Hij onderwees het belang van tegelijkertijd afweren en counteren en het gebruik maken van ontwijkende voetmanoeuvres. Hij was ook een zeer sterke man, wat te zien is aan het einde van de kata waar hij een tegenstander oppakt, neergooit en er dan opspringt. In Japan wordt de kata vanwege zijn beweeglijkheid ook "vliegende zwaluw" genoemd.
Bronnen:
http://en.wikipedia.org/wiki/Kata
http://wwwjdic.com
http://www.diegobeltran.com/htms/dojo/kyokushinkatas.htm
http://www.geocities.com/keikoden/wdrkata.html
http://www.karateinfo.nl/
http://www.mmacaz.net/kata.htm
http://www.raidenbudokai.nl/karate/oefenvormen/kata_nl.html
http://www.wado-ryu.nl/content_kata.htm